Mimo że pojęcie skóry neuroróżnorodnej nie istnieje jeszcze jako jednostka dermatologiczna, to coraz częściej spotykam się z nią “twarzą w twarz” w mojej praktyce gabinetowej.
Skóra naszych czasów, która na triggery zewnętrzne i wewnętrzne reaguje w sposób nieprzewidywalny, niestandardowy. Aby ją zrozumieć musimy sięgnąć do kilku dyscyplin jednocześnie – kosmetologii, dermatologii, neurobiologii i psychologii. Dlaczego? Bo skóra to organ, który reaguje i działa we współpracy z innymi układami. Pozwól, że Cię przeprowadzę przez tą fascynującą historię o skórze.
Zacznijmy od tego, że skóra to największy organ ludzkiego organizmu. To narząd neuro-sensoryczny, powiązany z mózgiem. Zawiera zakończenia nerwowe, receptory bólu, dotyku i temperatury. Dodatkowo jest składową osi skóra-mózg-układ immunologiczny, czyli reaguje nasileniem objawów skórnych na stresor, który aktywuje układ nerwowy, który to z kolei powoduje wydzielanie mediatorów stanu zapalnego. Jest też ściśle powiązany z emocjami i stanem psychicznym. I działa to dwukierunkowo – przewlekłe objawy skórne prowadzą bardzo często obniżonej samooceny i nastroju, lęku, czy poczucia wstydu, ale również długotrwałe lub silne stany emocjonalne powodują pogorszenie czy zaostrzenie stanu skóry.
Jak widzisz, skóra nie jest po prostu odrębnym narządem, jest częścią bardzo złożonego systemu. Jeśli miałabym się podjąć stworzenia definicji skóry neuroróżnorodnej, brzmiałaby ona tak: jest to fenotyp skóry, w którym układ nerwowy i sensoryczny silnie modulują reakcje skórne, prowadząc do nadwrażliwości i nadmiernej reaktywności zarówno na bodźce emocjonalne, mechaniczne, fizyczne i chemiczne. Kluczowe jest zrozumienie przyczyny, bo tak naprawdę obraz takiej skóry w każdym przypadku może się różnić. A nawet “neutralne” bodźce, mogą indukować reakcje skóry, które często są niespecyficzne, szybkie i intensywne.
Jakie objawy możesz zaobserwować i poczuć na skórze?
- zaczerwienienie
- pieczenie i świąd
- nadwrażliwość
- pokrzywka
- mrowienie skóry
- trądzik zapalny (często trądzik osób dorosłych)
- trądzik różowaty
- przerost nużycy
- AZS
- łuszczyca
- nieszczelna warstwa rogowa skóry i uszkodzona bariera hydrolipidowa, skutkująca nadmierną utratą wody
- rozszerzenie naczyń krwionośnych
- zaburzony mikrobiom, zmniejszenie ilości i różnorodności bakterii ochronnych, a zwiększony rozwój drobnoustrojów
- zastoje limfatyczne
Objawy te są odpowiedzią skórną na:
- przewlekły stan zapalny
- stres oksydacyjny
- zaburzoną komunikację skóry i jej układu odpornościowego
- przeciążenie układu nerwowego
- nadaktywne lub nadwrażliwe receptory
- wydzielanie cytokin prozapalnych (IL-1, IL-6, TNF-alfa)
- aktywację mastocytów (komórek układu odpornościowego w tkance łącznej).
Jak sobie radzić z takim stanem skóry? Wiesz już, jak złożone są mechanizmy które za nią stoją, więc zapewne się domyślasz, że nie ma jednego rozwiązania, gotowego schematu. To skóra, którą musi zaopiekować się specjalista. Może wymagać podejścia interdyscyplinarnego, w zależności od objawów i Twojego stanu zdrowia. Szczególnie ważnym elementem w opiekowaniu się taką skórą jest kosmetologia holistyczna, która przygląda się właśnie mnogości czynników, wpływających na skórę. Kosmetolog holistyczny zaproponuje odpowiednie zabiegi gabinetowe, pielęgnację domową, ale również na podstawie zebranych informacji wskaże nad czym jeszcze należy popracować, by poprawić jej stan. A gdy będzie taka potrzeba, pokieruje Cię do innego specjalisty (psychologa, psychiatry, dermatologa).
Jeśli czujesz, że temat skóry neuroróżnorodnej może dotyczyć również Ciebie, nie zwlekaj, umów się na wizytę. Możesz realnie poprawić komfort swojego życia!
